Chaos 

In dit screenshots zien we iemand waarbij het veel moeilijker wordt om coherentie op te bouwen. Deze persoon probeert wel bewust rustig en ritmisch te ademen, maar het zenuwstelsel lijkt niet echt mee te willen werken. Daardoor ontstaan er veel chaotischere patronen in het hartritme.

Wanneer we naar de grote grafiek kijken, zien we dat de golven veel minder vloeiend verlopen. Het ritme verandert voortdurend van vorm, hoogte en snelheid. Sommige delen lijken even stabieler te worden, maar daarna valt het systeem opnieuw uiteen in onregelmatige patronen.

Dat is belangrijk om te begrijpen. Een lichaam kan perfect proberen te ontspannen terwijl het zenuwstelsel intern toch nog sterk geactiveerd blijft. Het lichaam wil als het ware wel zakken, maar raakt niet volledig in synchronisatie.

In de coherentiescore onderaan zien we dat ook terug. Het lukt slechts tijdelijk om iets meer coherentie op te bouwen, maar het systeem kan die toestand moeilijk vasthouden. De score zakt regelmatig terug weg en blijft minder stabiel aanwezig in de hogere zones.

Technisch gezien zien we hier dat het autonome zenuwstelsel moeite heeft om een stabiel ritme tussen ademhaling, hartslag en regulatie te behouden. Het systeem blijft voortdurend schakelen tussen activatie, compensatie en korte momenten van herstel.

Dat zien we vaak bij mensen die langdurig onder stress staan, emotioneel overbelast zijn, moeilijk tot rust kunnen komen of al lange tijd met spanning in het lichaam leven. Soms voelen mensen zich op dat moment zelfs relatief normaal, terwijl het zenuwstelsel intern voortdurend blijft reageren.

Het belangrijke hier is dat dit geen “slecht” lichaam is en ook geen fout van de persoon. Het betekent gewoon dat het systeem momenteel minder flexibel en minder gereguleerd reageert.

En net daarom kan training zo belangrijk zijn.

Door herhaaldelijk te oefenen met ademhaling, bewustwording, rustmomenten en regulatie, kan het zenuwstelsel langzaam opnieuw leren om stabielere patronen op te bouwen. Dat gebeurt meestal niet in één sessie. Het is een proces van training, herstel en herconditionering van het lichaam.

Dat is eigenlijk ook het mooie aan al deze verschillende screenshots samen.

We zien niet één perfect systeem en één slecht systeem. We zien verschillende toestanden van het zenuwstelsel: soms sterk gereguleerd, soms uitgeput, soms geactiveerd, soms chaotisch, soms herstellend.

En het belangrijkste is: aan al die systemen kan gewerkt worden.

Het zenuwstelsel is voortdurend in beweging en voortdurend trainbaar. Mensen zitten dus niet vast in één toestand. Met de juiste begeleiding, ademhaling, lichaamsbewustzijn en training kunnen veel systemen opnieuw meer rust, flexibiliteit en herstelvermogen ontwikkelen.